WTO: అమెరికా చేతిలో ఇండియాకు మరో ఓటమి

సోలార్ విద్యుత్ ఉత్పాదనకు సంబంధించి తలెత్తిన వివాదంలో ఇండియాకు మరో ఓటమి ఎదురయింది. అమెరికాకు అనుకూలంగా WTO ఇచ్చిన తీర్పుపై ఇండియా అప్పీలుకు వెళ్లగా అప్పిలేట్ బోర్డు కూడా అమెరికా వాదనకు మద్దతుగా వచ్చింది. దానితో అమెరికా సోలార్ విద్యుత్ కంపెనీలు ఇండియాలో ముడి సరుకులను వినియోగించి ఉత్పత్తి చేసిన సోలార్ విద్యుత్ పరికరాలను తయారు చేయాలన్న ఇండియా వాదన మరో ఓటమి ఎదుర్కొంది. 

జవహర్ లాల్ నెహ్రు నేషనల్ సోలార్ మిషన్ పధకం కింద కేంద్ర ప్రభుత్వం సోలార్ విద్యుత్ ఉత్పత్తికి ప్రోత్సాహాకాలు ప్రకటించింది. ఈ పధకం కింద దేశీయ సోలార్ పరిశ్రమలను ప్రోత్సహించడం మానుకుని ‘పబ్లిక్ ప్రయివేట్ పార్ట్నర్షిప్’ (పీపీపీ) పేరుతొ దొడ్డి దారిన విదేశీ కంపెనీలకు స్వాగతం పలికింది. దానితో ‘ఒంటె గుడారం’ సామెత తరహాలో మొత్తం సోలార్ విద్యుత్ మార్కెట్ ప్రక్రియను తమ చేతుల్లో తీసుకునేందుకు విదేశీ కంపెనీలు ఉపక్రమించాయి. 

అమెరికన్ కంపెనీలు పధకం లోని లొసుగులను ఉపయోగించుకుని సోలార్ విద్యుత్ మార్కెట్ ను చేజిక్కించుకునే కృషిలో నిమగ్నం కావడంతో ఇప్పుడిప్పుడే వృద్ధిలోకి వస్తున్న భారత కంపెనీలు మూసివేతకు గురయ్యే ప్రమాదం ఏర్పడింది. మోజర్ బేర్, ఇండో సోలార్ తదితర కంపెనీలు తమకు ఎదురవుతున్న ప్రతికూల పరిస్ధితుల గురించి కేంద్రానికి మొర పెట్టుకున్నాయి. 

దానితో దేశీయ కంపెనీలకు కొంతయినా తోడ్పడాలన్న ఉద్దేశంతో భారత ప్రభుత్వం కొన్ని షరతులు ప్రవేశపెట్టింది. అమెరికా లేదా ఇతర విదేశీ కంపెనీలు సరఫరా చేసే సోలార్ ప్యానెళ్ల తయారీలో కనీసం 8 శాతం అయినా దేశీయంగా సేకరించిన ముడి సరుకుల ద్వారా ఉత్పత్తి అయి ఉండాలని నిర్దేశించింది. అనగా భారత ప్రభుత్వం లక్శ్యంగా నిర్దేశించిన 1,00,000 మెగావాట్ల విద్యుత్ ఉత్పత్తిలో కేవలం 8,000 మెగావాట్ల విద్యుత్ ఉత్పత్తి భారతీయ సరుకుల ద్వారా తయారయిన సోలార్ విద్యుత్ పరికరాల ద్వారా ఉత్పత్తి కావాలని పేర్కొన్నది. 

ఇది కూడా అమెరికా కంపెనీలకు ఇష్టం లేకపోయింది. ఒకసారి భారతీయ కంపెనీలకు అవకాశం ఇస్తే అవి తమ కంపెనీలకు పోటీగా తయారు అవుతాయని అమెరికా కంపెనీలకు బాగానే తెలుసు. అందుకే, భారత ప్రభుత్వం విధించిన షరతులు WTO ఒప్పందం నిర్దేశించిన వాణిజ్య సూత్రాలకు విరుద్ధం అంటూ WTO కు ఫిర్యాదు చేసింది. ఈ ఫిర్యాదును విచారించిన WTO విచారణ విభాగం అమెరికా వాదనకు మద్దతు ఇస్తూ తీర్పు ఇచ్చింది. భారత ప్రభుత్వం విధించిన షరతు “విదేశీ కంపెనీలకు కూడా స్వదేశీ కంపెనీల లాగానే చూడాలన్న” సూత్రానికి విరుద్ధంగా ఉన్నదని, కాబట్టి షరతును ఎత్తివేయాలని తీర్పు చెపింది. 

WTO తీర్పుకు వ్యతిరేకంగా ఇండియా అప్పీలుకు వెళ్ళింది. అప్పిలేట్ బోర్డు కూడా అదే తీర్పు చెబుతూ పాత తీర్పును సమర్ధించింది. దానితో ఇపుడిపుడే వృద్ధిలోకి వస్తున్న భారతీయ సోలార్ విద్యుత్ కంపెనీలు అభివృద్ధి చెందడానికి దారులు మూసుకుపోయినట్లు అయింది. ఇక చచ్చినట్లు  కొత్తగా ఉత్పత్తిలోకి ప్రవేశించిన భారతీయ కంపెనీలు, ఇప్పటికే అభివృద్ధి సాధించిన, పెట్టుబడి వనరులు దండిగా కలిగిన అమెరికా, జర్మనీ, ఫ్రాన్స్ కంపెనీలతో పోటీ పడవలసిన అగత్యం ఏర్పడింది. 

పశ్చిమ కంపెనీలు తమ పెట్టుబడి వనరుల సాయంతో ఆరంభంలో తక్కువ ధరలకు సోలార్ పరికరాలను అందుబాటులోకి తెస్తాయి. దానితో భారతీయ కంపెనీలు అనివార్యంగా అంటాము తమకు లాభదాయకం కాని ధరలకు మార్కెట్ చేయాల్సి వస్తుంది. లాభాలు లేనప్పుడు పరిశ్రమ మూసుకోవడం తప్ప మరో దారి ఉండదు. ఆ విధంగా విదేశీ కంపెనీలు స్వదేశీ కంపెనీల నుండి ఎదురయ్యే పోటీని మోసపూరితంగా తప్పిస్తాయి. పోటీ కంపెనీలు మూత పడ్డాక ఇక మార్కెట్ ప్రక్రియలను అమెరికా, విదేశీ కంపెనీలే శాసిస్తాయి. ఆ కంపెనీలు ఏ ధర చెబితే అదే ధరకు వినియోగదారులు కొనుగోలు చేయవలసి వస్తుంది. 

ఒక వేళ ప్రతికూల పరిస్ధితులలో కూడా దేశీయ కంపెనీలు నిలదొక్కుకోవచ్చు. మెరుగైన ఉత్పత్తి ప్రక్రియలను కనుగొని, చౌక ధరలకు సోలార్ విద్యుత్ పరికరాలను తయారు చేసే పరిజ్ఞానాన్ని అభివృద్ధి చేసుకుని తద్వారా విదేశీ కంపెనీలకు గట్టి పోటీ ఇవ్వగల స్ధితికి అభివృద్ధి కావచ్చు. అటువంటి పరిస్ధితి ఏర్పడితే బహుళజాతి కంపెనీలు మెర్జర్ & అక్విజిషన్ ఎత్తుగడ ద్వారా పోటీని లేకుండా చేసుకుంటాయి. అనగా పోటీ ఇవ్వగల కంపెనీలను తామే కొనుగోలు చేస్తాయి. తగిన ధర కంటే ఎక్కువే చెల్లించి ప్రత్యర్థి కంపెనీలను కైవసం చేసుకుంటాయి. 

కొనుగోలుకు ఒప్పుకోకపొతే ఒప్పుకోక తప్పని పరిస్ధితిని కల్పిస్తాయి. భారత అధికారులను కొనుగోలు చేసి వారి చేతనే ఒత్తిడి తెస్తాయి. లేదా పారిశ్రామిక కుట్రలకు (industrial sabotage) చర్యలకు పాల్పడతాయి. మార్కెటీకరణ కష్టం అయేలా చేస్తాయి. ఈ గొడవంతా ఎందుకు లెమ్మని దేశీయ కంపెనీలు ఇష్టం లేకపోయినా తమ వ్యాపారాన్ని, సంస్ధను బహుళజాతి కంపెనీలకు అప్పజెప్పేస్తాయి.  

కనీసం 8 శాతం దేశీయ వనరుల నుండి ప్రొక్యూర్ మెంట్ జరిగినా కూడా దేశీయ కంపెనీలకు గ్యారంటీ కలిగిన మార్కెట్ సమకూరుతుంది. దేశీయ కంపెనీలు ఆ కనీస మార్కెట్ తోనే నిలదొక్కుకోగలుగుతాయి. ఆ మాత్రం మార్కెట్ మన కంపెనీలకు ఇవ్వడానికి అమెరికా ఒప్పుకోలేదంటే బహుళజాతి కంపెనీల వ్యూహాలు, ఎత్తుగడలు ఏ స్ధాయిలో పక్కాగా, ఎలాంటి అవకాశం ఇవ్వకుండా అమలు చేస్తాయో ఒక అవగాహనకు రావచ్చు. 

అప్పిలేట్ బోర్డు తీర్పు ఇచ్చిన తర్వాత తీర్పు ఇచ్చిన 15 నెలల లోపు దానిని అమలు చేయాల్సి ఉంటుంది. మరి ప్రత్యేక పరిస్ధితులు ఉన్నట్లయితే ఈ గడువు 18 నెలల వరకు ఉండవచ్చు. కాని పత్రికల కధనం ప్రకారం చూస్తే 15 నెలలకు కూడా అమెరికా కంపెనీలు ఒప్పుకోవని తెలుస్తున్నది. WTO రూలింగ్ ఆయుధం చేసుకుని అమెరికా కంపెనీలు మరింత కఠినంగా వ్యవహరిస్తామని భారత వాణిజ్య అధికారులు సైతం వ్యాఖ్యానిస్తున్నారు. 

జవహర్ లాల్ నెహ్రు నేషనల్ సోలార్ మిషన్ కింద ఉత్పత్తి చేసే విద్యుత్ ను భారత ప్రభుత్వం కొనుగోలు చేస్తుంది కనుక సోలార్ విద్యుత్ బ్యాటరీలు, ప్యానెల్ల ఉత్పత్తి ‘కాంపిటీటివ్ రిలేషన్ షిప్’ కిందకు వస్తుందని, కాబట్టి కనీస మొత్తంలో ముడి సరుకులను దేశీయంగా సేకరించాలన్న WTO షరతులను వర్తింపజేయాలని భారత్ వాదించగా WTO ప్యానెల్ ఈ వాదనకు అంగీకరించలేదు. పధకం ఏదైనప్పటికీ విద్యుత్ అనే సరుకు సదరు షరతుల కిందికి రాదనీ ప్యానెల్ తేల్చింది. 

ఇండియా-అమెరికాల మధ్య తలెత్తిన వివాదాలలో మెజారిటీ అమెరికాకు అనుకూలంగానే పరిష్కారం కావడం ఈ సందర్భంగా గుర్తించవలసిన అంశం. ఒకటి రెండు కేసుల్లో ఇండియాకు అనుకూలంగా తీర్పు వఛ్చినప్పటికీ ఆ తీర్పులను అమలు చేయకుండా భారత అధికారులను, ప్రభుత్వంలో పలుకుబడిని వినియోగించడంలో అమెరికా కంపెనీలు సఫలం అవుతున్నాయి.  

WTO ఒప్పందం ఉనికిలోకి వచ్చ్చిందే మూడో ప్రపంచ దేశాలలో పారిశ్రామిక అభివృద్ధిని నిరోధించే లక్ష్యంతో. కనుక WTO ఫిర్యాదుల వ్యవస్ధను ఉపయోగించుకుని అమెరికా, పశ్చిమ బహుళజాతి కంపెనీలపై పై చేయి సాధించవచ్చుఁ అనుకోవడమే ఒక భ్రాంతి.

బేయర్ మాన్ శాంటో విలీనం, మహా రాకాసి అవతరణం

రాకాసి, రాకాసి విలీనం అయితే ఏమవుతుంది? మహా రాకాసి పుడుతుంది. 

రెండు రాకాసులు కలిస్తే ఏ పాటి విధ్వంసం జరుగుతుంది? ఆ రాకాసులు విడి విడి గా చేయగల విధ్వంసం కంటే ఇంకా ఎక్కువగా విధ్వంసం జరుగుతుంది. ఇద్దరు పని వాళ్ళు విడి విడిగా పని చేసినప్పటి కంటే సమిష్టిగా పని చేసినప్పటి ఉత్పాదకత ఎక్కువగా ఉంటుంది. రాకాసితనం కూడా అంతే అన్నమాట! నిజానికి బహుళజాతి కంపెనీలు విలీనయం అయేది, స్వాధీనం చేసుకునేది కూడా అలా రాకాసితనం పెంచుకునేందుకే!  

బేయర్ అనే జర్మన్ బహుళజాతి వ్యవసాయ రాక్షస కంపెనీ, మాన్ శాంటో అనే అమెరికన్ బహుళజాతి రాక్షస కంపెనీలు రెండు విలీనం అయినట్లు ప్రకటించడంతో ప్రపంచ వ్యాపితంగా, ముఖ్యంగా భారత దేశ వ్యవసాయ రంగానికి మరిన్ని గడ్డు రోజులు రానున్నాయి. 

దీనిని విలీనం (మెర్జర్) అనటం కంటే స్వాధీనం (అక్విజిషన్) అనడమే కరెక్ట్. ఎందుకంటే బేయర్ కంపెనీ మాన్ శాంటో కంపెనీకి 66 బిలియన్ డాలర్లు  (రమారమి 4.4 లక్షల కోట్ల రూపాయలకు సమానం) చెల్లించింది. కొన్ని పత్రికలు దీనిని మెర్జర్ అనడం లేదు, అక్విజిషన్ అని కూడా అనడం లేదు. టేకోవర్ అంటున్నాయి. అనగా కంపెనీని ప్రత్యర్థి కంపెనీలో కలిపేయక తప్పని పరిస్ధితి ఏర్పడటం వల్ల కలిపేయడం/అమ్మేయటం. 

ఈ టేకోవర్ ద్వారా గ్లోబల్ మార్కెట్ ని స్ధిరీకరించుకోగల (మార్కెట్ కన్సాలిడేషన్) శక్తి బేయర్ కు వచ్చింది. ఇండియాలో విత్తన మార్కెట్ ప్రధానంగా మాన్ శాంటో కంపెనీ చేతుల్లోనే ఉన్నది. ఇతర పేర్లు వినిపించినప్పటికీ వాటిని కూడా మాన్ శాంటో కంపెనీయే కంట్రోల్ చేస్తోంది. తద్వారా మార్కెట్ లో అనేక వెరైటీలు ఉన్న భ్రమలను కలిగిస్తుంది. 

ఇండియాలోని మహికో కంపెనీతో పొత్తు పెట్టుకోవడం ద్వారా భారత్ లో అడుగు పెట్టిన మాన్ శాంటో ఆనతి కాలం లోనే, భారత ప్రభుత్వాలు అమలు చేసిన వ్యవసాయ విధ్వంసక ఆర్ధిక సంస్కరణల విధానాలు ఆలంబనగా, మార్కెట్ ను కైవసం చేసుకుంది. భారతీయ సాంప్రదాయ ఉత్పత్తిదారుల సహజ విత్తన సేకరణ, నిల్వల పద్ధతులను దెబ్బ తీసింది. దానితో రైతులకు విత్తనాలు కావాలంటే మార్కెట్ తప్ప మరో గతి లేకుండా పోయింది.  

బేయర్ టేకోవర్ తో మాన్ శాంటో మరింత శక్తివంతం అయినట్లే. ప్రపంచ స్ధాయి మార్కెట్ కన్సాలిడేషన్ జరిగినపుడు చిన్న స్ధాయి ఉత్పత్తిదారుల మార్కెట్ మరింతగా కుచించుకుపోతుంది. మాన్ శాంటో కంపెనీని బేయర్ కంపెనీ టేకోవర్ చేయడం వల్ల భారత రైతుల మరింత గడ్డు పరిస్ధితిని ఎదుర్కొంటారు. బహుళజాతి కంపెనీలు పోటీ పడుతున్నపుడే పరస్పర అవగాహన ద్వారా రైతులకు వివిధ రకాలుగా నష్టం జరుగుతుంది. కన్సాలిడేషన్ జరిగి పోటీ లేకుండా పోయాక రైతుల పరిస్ధితి మరింత దిగజారడం ఖాయం.  

టేకోవర్ ద్వారా ఏర్పడిన ఏకీకృత కంపెనీ ఇండియాలో విత్తన మార్కెట్ లో దాదాపు పూర్తిగా గుత్త స్వామ్యం వహిస్తుంది. రెండు కంపెనీలకు ఇండియాలో ఉన్న అనుబంధ కంపెనీలు, ఉమ్మడి కంపెనీల ద్వారా వరి, పత్తి, జొన్న, కూరగాయలు లాంటి పంటల మార్కెట్ లో మెజారిటీ వాటా కైవసం చేసుకుంటుంది.

టేకోవర్ ద్వారా వ్యవసాయ రసాయన మార్కెట్ లో కూడా మరింతగా గుత్తస్వామ్యం పెరుగుతుందని నిపుణులు భయాందోళనలు వ్యక్తం చేస్తున్నారు. “ఇది శక్తి ఒకే చోట కేంద్రీకృతం కావటానికి దారి తీస్తుంది. మార్కెట్ మళ్లింపుకు దారి తీస్తుంది. ఇటీవల కాలంలో భారీ విత్తన కంపెనీలు విలీనం కావటం ఇది మూడోసారి. దీనివల్ల గ్లోబల్ మార్కెట్ లో 3 కంపెనీలు మాత్రమే మిగులుతాయి. భారత వ్యవసాయంపై వినాశకర ప్రభావం కలుగజేస్తుంది” అని నేషనల్ సీడ్ అసోసియేషన్ ఆఫ్ ఇండియా అధ్యక్షుడు ఎన్ ప్రభాకరరావు వ్యాఖ్యానించడం గమనార్హం.     

బేయర్ ఆగ్రో కెమికల్స్ కంపెనీ అని, మాన్ శాంటో కంపెనీ ఏమో విత్తన కంపెనీ అని కాబట్టి విలీనం వల్ల పెద్ద ప్రభావం ఉండబోదని సమర్ధకులు వాదిస్తున్నారు. బేయర్, మాన్ శాంటో కంపెనీ షేర్లు కొని లాభపడేవారికి మాత్రమే ఈ వాదన నచ్చుతుంది. కానీ బలం పెరిగినపుడు కళ్ళు నెత్తి మీదికి వస్తాయన్నది సాధారణ విషయం. బహుళజాతి కంపెనీల బలం పెరిగినపుడు మార్కెట్ ఎలా నడవాలి శాసించడం మొదలు పెడతాయన్నది అందరికి తెలిసిన సత్యం. 

“అవి దోపిడీ మారి వ్యవసాయ-వాణిజ్య కంపెనీలు. వాటి దృష్టి ఎప్పుడు పోటీని రూపుమాపి లాభాలు పెంచుకోవడం పైనే ఉంటుంది. అది కూడా రైతుల జీవనాన్ని, వారి భవిష్యత్తును ఫణంగా పెట్టి దోపిడీ చేస్తాయి” అని ఆల్-ఇండియా కిసాన్ సభ జనరల్ సెక్రటరీ విజు కృష్ణన్ చెప్పిన మాటలు ప్రత్యక్షర సత్యం.